અમારૂ ગુજરાત વાહગુજરાત

ગુજરાતી સાયબર વિસામો

શિક્ષણનો હેતુ વિદ્યા પ્રાપ્ત કરવાને રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની વિચારસૃષ્ટિ હંમેશા

જીવનના આનંદની પક્ષપાતી રહી છે. શિક્ષણમાં  ો તેમણે હંમેશા વિદ્યાર્થી માટે પ્રસન્નતાના અભિષેકની અપેક્ષા રાખી છે. અત્યારે જયારે સમગ્ર દેશમાં નોકરી માટે જ વિદ્યાપ્રાપ્તિનો  અભિગમ સ્થિર થઇ ગયો છે ત્યારે મહાન ટાગોરનાં વિચારોમાં એક ડુબકી મારીએ. જેટલુ અત્યંત આવશ્યક હોય તેટલામાં જ  પુરાઇ રહેવુ, એ માનવજીવનનો ધર્મ નથી. આપણે કેટલેક અંશે આવશ્યક જંજીરથી બંધાયેલા રહીએ છીએ અને કેટલેક અંશે સ્વાધીન. આપણો દેહ સાડા ત્રણ હાથમાં મર્યાદિત છે, પણ તેથી કંઇ બરાબર સાડાત્રણ હાથનુ જ ઘર બાંધીએ તે ન ચાલે. છુટથી હરવા ફરવા માટે પુષ્કળ જગ્યા રાખવાની જરૂર હોય છે, નહિ તો આપણા  સ્વાસ્થ્યમાં અને આનંદમાં વાંધો આવે છે. શિક્ષણ ને પણ એ વાત લીગુ પડે છે. જેટલુ કેવળ શિક્ષણ હોય, અર્થાત્ અત્યાવશ્યક હોય, તેટલામાં જ જો બાળકોને એકદમ પુરી રાખીએ તો તેમનુ મન કદી  જોઇએ એટલુ વિકસી શકતુ નથી. અત્યાવશ્યક શિક્ષણની સાથે ઐચ્છિક વાચન ન ભેળવવામાં આવે તો બાળક સારી રીતે  વિકાસ સાધી શકતો નથી પુખ્તવયનો થવા છતાં બુદ્વિની બાબતમાં તે ઘણે ભાગે બાળળક રહી જાય  છે. પરંતુ દુર્ભાગ્યની વાત એ છે કે આપણી પાસે લગારે વખત નથી. બને એટલી જલદી પરદેશી ભાષા શીખી ગઇ, પરીક્ષા પસાર કરી નોકરીએ  લાગી જવાન  છે. એટલે નાનપણથી જ ઊંચે શ્વ્વાસે,  ઝપાટાભેર, ડાબી કે જમણી બાજુ નજર પણ કર્યા વગર પાઠ ગોખ્યે જવા સિવાય બીજા કશા માટે વખત મળતો નથી. આથી છોકરાના હાથમાં કોઇ  બહારની ચોપડી જોતાવેંત જ ઝૂંટવી લેવી પડે છે. બહારની ચોપડી મળે પણ કયાંથી ?  બંગાળીમાં એવી ચોપડીઓ છે જ નહિ. વળી એ અભાગીયાઓને અંગ્રેજી પણ એટલું આવડતું નથી હોતું કે અંગ્રેજી બાલસાહિત્યની ચોપડીમાં પ્રવેશ  પામી શકે. આથીે બંગાળીના છોકરાના નસીબમાં વ્યાકરણ, શબ્દકોશ અને ભૂગોળળ સિવાય બીજુ  કશુ જ બાકી રહેતુ નથી. બીજા દેશોમાં બાળકો જે બદલે માત્ર નોકરી જ થઇ ગયો છે ઉમરે નવા ઉગેલા દાંત વડે આનંદપૂર્વક શેરડીનો રસ ચૂસતા હોય છે, તે ઉંમરે બંગાળી છોકરા  નિશાળની પાટલી ઉપર ધોતીયાની પાટલી સમેત બે સુકાયેલા પગ ઝુલાવતા ઝુલાવતા ફકત સોટી ખાતા હોય છે, માસ્તરની કડવી ગાળ સિવાય તેમાં  બીજો કોઇ મસાલો મેળવેલો નથી હોતો. એનુ પરિણામ એ આવે છે કે પાચનશકિત  બધી બાજુથી હાસ પામે છે, પૂરતી રમતગમત અને યોગ્ય આહારને અભાવે બંગાળી બાળકનુ શરીર જેમ અપુષ્ટ રહી જાય છે તેમ તેની માનસિક હોજરી પણ પુખ્ત થઇ શકતી નથી. આપણે ગમે  એટલા બી.એ., એમ.એ. પાસ થઇએ છીએ, ઢગલાના ઢગલા પુસ્તકો ગળી જઇએ છીઅ  , પણ બુદ્વિ જોઇએ એવી બલિષ્ઠ અને પરિપકવ થતી નથી. આપણે જોરથી મૂઠી વાળીને કહુ પકડી શકતા નથી, કશું જ સારી રીતે પહેલેથી છેલ્લે સુધી  નિર્માણ કરી શકતા નથી. આપણા અભિપ્રાય, વાતચીત અને આચાર-અનુષ્ઠાન ઉંમરલાયક માણસના જેવા હોતા નથી. એટલે આપણે અત્યુકિત, આડંબર અને બડાશ વડે આપણું  માનસિક દૈત્ય ઢાંકવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ. એનું મુખ્ય કારણ એ છે કે, નાનપણથી જ આપણા શિક્ષણની સાથે આનંદ ભળેલો હોતો નથી.  કેવળ જે કંઇ અત્યંત આવશ્યક છે તે જ આપણે ગોખ્ય કરીએ છીએ. એ રીતે તો જેમ તેમ કામ ચાલે એટલુ જ પણ વિકાસ ન થાય, હવા ખાવાથી  પેટ ભરાતુ નથી પરંતુ ખોરાક બરાબર હજમ થાય એ માટે હવા ખાવાની જરૂર હોય છે. તેજ પ્રમાણે પાઠયપુસ્તકોને બરાબર હજમ કરવા માટે અનેક બીજા પુસ્તકોની મદદની જરૂર પડે છે. આનંદની  સાથે વાંચતા વવાંચતા વાંચવાની શકિત ખબર ન પડે એ રીતે વધતી જાય છે, ગ્રહણશકિત, ધારણાશકિત અને વિચારશકિત સ્વાભાવિક રીતે બળ પ્રાપ્ત કરે છે.  પરંતુ આ માનસિક શકિતનો હ્રાસ કરનાર નિરાનંદ શક્ષિણના હાથમાંથી બંગાળી શી રીતે  છુટવા પામે એ કેમે કર્યુ સુઝતુ નથી. વળી નીચલા વર્ગોમાં જે બધા શિક્ષકો ભણાવતા હોય છે તેઓને અંગ્રેજી ભાષા, ભાવ, આચાર, વ્યવહાર અને  સાહિત્યનો પુરો  રિચય હોતો નથી.

Advertisements

પ્રતિસાદ આપો

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on ડિસેમ્બર 7, 2010 by in મનની વાત, વાહગુજરાતી.

સંશોધક

Gujarat host IPL narendra modi અમદાવાદ અમીતાભ બચ્ચન આઇપીએલ આતંકવાદ આધુનિક શાસન આર.આર.શેઠ કાઠિયાવાડ કીર્તિ સ્તંભ કોંગ્રેસ કોપીરાઇટ એકટ ક્રિકેટ ગાંધી સાહિત્ય ગિજુભાઇ ગુજરાત ગુજરાતી ચોમાસુ ચોરવાડ જમાઈ જિનાલય જૈન દેરાસર જૈનપુરી ઝવેરચંદ મેઘાણી ડાબેરી પક્ષો દુઘર્ટના નરેન્દ્ર મોદી પાષાણ કળા પ્રતિમા પ્રતિષ્ઠા પ્રવીણ પ્રકાશન પ્રસાર પ્રાદેશિક પક્ષો પ્રિટી ઝિન્ટા ફિનિકસ પંખી બાળસાહિત્ય ભગવતગૌમંડલ ભાંડારકર ઇન્સ્ટિટયુટ મતદાન મતાધિકાર મહાભારત મહાવીર ભગવાન મિચ્છામિ દુક્કડમ મિસ્ત્રી મુદ્રા પ્રકાશન મોદી રમેશ પારેખ રાજકારણી રાજનગર રાષ્ટ્રીય હિત રાહુલ ગાંધી રિવોલ્યુશનરી લોકપરિષદ લોકમત લોકમિલાપ લોકશાહી વરસાદ વાહગુજરાત વાહસમાચાર વિચાર વિદ્વત્તાપૂર્ણ વિષાદ વેવાઈ શિક્ષણ શ્રી શાન્તિસાગર સૂરિજી સખળ ડખળ સત્યના પ્રયોગો સત્યાગ્રહનો ઇતિહાસ સમાચાર2 સહારા સમય સૌરાષ્ટ્ર સ્લમડોગ હઠીસિંહ હૈદરાબાદ

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 14 other followers

મુલાકાતીઓ

  • 32,395 hits

તાજેતરની પોસ્ટ્સ

%d bloggers like this: