અમારૂ ગુજરાત વાહગુજરાત

ગુજરાતી સાયબર વિસામો

પ્રાચીન ગુજરાતનો ઈતિહાસ ‘કૃષ્ણથી કરણદેવ’ સુધી

પહેલી મે, 1960 ના રોજ બૃહૃદ મુંબઈ રાજ્યમાંથી ગુજરાત રાજ્યનું વિભાજન કરવામાં આવ્યું હતું. ભાષા આધારિત વિભાજનમાં ગુજરાતી બોલતા પ્રદેશો એક કરીને રાજ્ય બનાવવામાં આવ્યું. બૃહૃદ મુંબઈના ભાગલા પડવાથી મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત એમ બે અલગ-અલગ રાજ્યો અસ્તિત્વમાં આવ્યા. છતાં પ્રાચીન ગુજરાતનો ઈતિહાસ ઓછો રોમાંચક કે રોચક નથી.

-પ્રાચીન ગુજરાતનો ઈતિહાસ ‘કૃષ્ણથી કરણદેવ’ સુધી

-ભાષા આધારિત વિભાજનમાં ગુજરાતી બોલતા પ્રદેશો એક કરીને ગુજરાતની રચના

-બૃહૃદ મુંબઈના ભાગલા પડવાથી મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત એમ બે અલગ-અલગ રાજ્યો અસ્તિત્વમાં આવ્યા.

આપણાં પ્રાચીન ગ્રંથોમાં ‘આનર્ત પ્રદેશ’ તરીકે જે ઓળખવામાં આવે છે તે વાસ્તવ આજનું ગુજરાત છે. આનર્તનો પુત્ર રેવત દ્વારિકાનો શાસક હતો. ભગવાન કૃષ્ણએ જ્યારે વ્રજ પ્રદેશ છોડ્યું (જેના કારણે તેઓ રણછોડ પણ કહેવાયા.) અને હાલના સૌરાષ્ટ્રમાં આવેલી દ્વારિકા નગરી વસાવી હતી. એવું માનવામાં આવે છે કે, શ્રીકૃષણ કૃષ્ણ દ્વારા વસાવવામાં આવેલી મૂળ દ્વારિકા નગરી સમુદ્રમાં ગરક થઈ ગઈ છે. જેના કેટલાંક નમૂનાઓ જામનગર જિલ્લાના તટીય વિસ્તારોમાંથી સમયાંતરે મળતા રહે છે અથવા તો સેટેલાઈટ નક્શાઓમાં પણ આ અંગેની સંભાવનાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવે છે. પરંતુ યાદવાસ્થળીમાં દ્વારકાના શાસક યાદવકુળનો નાશ થયો. દ્વારિકા પર રાજ કર્યું હોવાથી શ્રીકૃષ્ણને ‘દ્વારિકાધીશ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

જો કે, ત્યારપછીના ત્રણ હજાર વર્ષ સુધીના ઈતિહાસની કોઈ કડી મળતી નથી. ગુજરાતના લોથલ અને રામપુર સહિતના વિસ્તારોમાંથી હડપ્પીય સંસ્કૃતિના અવશેષો મળી આવ્યા છે. ત્યાર પછીનો ઔપચારિક ઈતિહાસ છેક મૌર્ય વંશ દરમિયાનનો મળે છે. પાટલીપુત્રના આ શાસકે હાલના ગુજરાતને તાબે કર્યાં હતા. (ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય એ વિખ્યાત અર્થશાસ્ત્રી અને રાજનીતિશાસ્ત્રના વિદ્વાન ચાણક્યનો ચેલો હતો. જેણે સમગ્ર ભારત દેશને એક છત્ર નીચે લીધું હતું.) ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યનો પૌત્ર અશોક પણ ભારે પરાક્રમી હતી. તેણે પાડોશી રાજ્ય કલિંગ પર આક્રમણ કર્યું હતું. જેમાં ભારે ખુંવારી થઈ હતી. જેને જોઈને સમ્રાટ અશોકનું હૃદય પરિવર્તન થયું. તે ‘ચંડ અશોકમાંથી ધમ્મ અશોક’ બન્યો. તેણે બૌદ્ધ ધર્મનો પ્રચાર અને પ્રસાર કરતાં શિલાલેખો ભારત અને આજુબાબજુના દેશોમાં કોતરાવ્યાં હતાં. આવો જ એક શિલાલેખ હાલના સમયના જૂનાગઢ જિલ્લામાં ગિરનારની તળેટી ખાતે જોવા મળે છે.

મૌર્ય પછી કેથેલિસ્ટ અને ગુપ્ત વંશે પણ ગુજરાતને પોતાના તાબામા લીધું.મૂળરાજ સોલંકીએ ગુજરાતમાં ‘સોલંકીવંશ’ની સ્થાપના કરી હતી. આ વિસ્તારમાં ગુર્જર જાતિ વસતી હોવાથી તેને ગુર્જરદેશ તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. આ સમય ઈ.સ. 900 આસપાસનો હતો. એવું કહેવાય છે કે, મૂળરાજ સોલંકીનો સમય એ ગુજરાતનો સુવર્ણકાળ હતો. એવું માનવામાં આવે છે કે, ગુર્જરો સોલંકી જાતિ સાથે સંકળાયેલાં હતા કારણ કે, પ્રતિહારો અને પરમારો એ સોલંકી ગુર્જરોને મળતા આવે છે. ગુજરાતના છેલ્લા હિન્દુ શાસક કરણદેવ વાઘેલાના શાસનનો અંત ઈ.સ. 1297માં આવ્યો હતો. તેમને દિલ્હીના અલ્લાદ્દીન ખિલ્જીએ પરાજ્ય આપ્યો હતો.

Advertisements

પ્રતિસાદ આપો

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on ઓગસ્ટ 7, 2011 by in વાહબ્લોગ.

સંશોધક

Gujarat host IPL narendra modi અમદાવાદ અમીતાભ બચ્ચન આઇપીએલ આતંકવાદ આધુનિક શાસન આર.આર.શેઠ કાઠિયાવાડ કીર્તિ સ્તંભ કોંગ્રેસ કોપીરાઇટ એકટ ક્રિકેટ ગાંધી સાહિત્ય ગિજુભાઇ ગુજરાત ગુજરાતી ચોમાસુ ચોરવાડ જમાઈ જિનાલય જૈન દેરાસર જૈનપુરી ઝવેરચંદ મેઘાણી ડાબેરી પક્ષો દુઘર્ટના નરેન્દ્ર મોદી પાષાણ કળા પ્રતિમા પ્રતિષ્ઠા પ્રવીણ પ્રકાશન પ્રસાર પ્રાદેશિક પક્ષો પ્રિટી ઝિન્ટા ફિનિકસ પંખી બાળસાહિત્ય ભગવતગૌમંડલ ભાંડારકર ઇન્સ્ટિટયુટ મતદાન મતાધિકાર મહાભારત મહાવીર ભગવાન મિચ્છામિ દુક્કડમ મિસ્ત્રી મુદ્રા પ્રકાશન મોદી રમેશ પારેખ રાજકારણી રાજનગર રાષ્ટ્રીય હિત રાહુલ ગાંધી રિવોલ્યુશનરી લોકપરિષદ લોકમત લોકમિલાપ લોકશાહી વરસાદ વાહગુજરાત વાહસમાચાર વિચાર વિદ્વત્તાપૂર્ણ વિષાદ વેવાઈ શિક્ષણ શ્રી શાન્તિસાગર સૂરિજી સખળ ડખળ સત્યના પ્રયોગો સત્યાગ્રહનો ઇતિહાસ સમાચાર2 સહારા સમય સૌરાષ્ટ્ર સ્લમડોગ હઠીસિંહ હૈદરાબાદ

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 14 other followers

મુલાકાતીઓ

  • 32,266 hits

તાજેતરની પોસ્ટ્સ

%d bloggers like this: